Jak działa przydomowa oczyszczalnia ścieków?

Przydomowa oczyszczalnia ścieków — zasada działania i zalety

W przypadku zabudowy rozproszonej możliwe jest zastosowanie szczelnych zbiorników wymagających regularnego opróżniania, tj. szamba. Korzystanie z niego jest jednak nieekonomiczne, ponieważ wymaga regularnego opróżniania, dlatego coraz częściej inwestorzy indywidualni decydują się na przydomowe oczyszczalnie ścieków. Obecnie istnieje kilka technologii oczyszczalni przydomowych:

• z drenażem rozsączającym,

• z filtrem piaskowym,

• z filtrem gruntowo-roślinnym,

• ze złożem biologicznym,

• z komorą osadu czynnego.

Wybór między nimi jest częściowo podyktowany kosztami. Trzeba też pamiętać o zachowaniu określonych wymagań formalnoprawnych dotyczących odległości oczyszczalni od budynków mieszkalnych, studni, czy granic działki.

Zasadniczą zaletą montażu przydomowej oczyszczalni ścieków są niskie koszty jej eksploatacji. Wprawdzie za montaż trzeba zapłacić dosyć sporo, ale już samo użytkowanie instalacji jest niedrogie. Zużycie energii elektrycznej utrzymuje się na minimalnym poziomie. Do zasilania infrastruktury potrzebny jest kompresor, ale nie ma potrzeby montażu dodatkowych pomp, czy instalacji oprogramowania. Dlatego przydomowe oczyszczalnie ścieków często są elementem domów pasywnych i energooszczędnych.

Ile kosztuje przydomowa oczyszczalnia ścieków — przegląd kosztów

Koszt przydomowej oczyszczalni jest w dużej mierze uzależniony od zastosowanej technologii. Najkorzystniej prezentują się urządzenia wykorzystujące drenaż rozsączający. Za kompletną infrastrukturę wraz z usługą montażu trzeba zapłacić około 6-7 tysięcy złotych.

Nieco droższe są oczyszczalnie ze złożem biologicznym. W tym przypadku cena może sięgnąć nawet 15-20 tysięcy złotych, choć sama ich instalacja będzie prostsza, ponieważ nie ma konieczności przeprowadzania głębokich robót ziemnych. Oczywiście na cenę oczyszczalni wpływa też ich przepustowość. Obowiązujące przepisy regulując maksymalną wydajność oczyszczalni, ale powinna być ona każdorazowo dopasowana do liczby domowników korzystających z instalacji.

Warto wspomnieć, że w 2023 roku ruszył program dofinansowań Przydomowa Oczyszczalnia realizowany przez Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i będzie on realizowany również w 2025 roku. W jego ramach można otrzymać wsparcie w wysokości nawet 70% kosztów kwalifikowanych (w zależności od ustaleń konkretnej jednostki samorządu terytorialnego.

Jak działa przydomowa oczyszczalnia ścieków — wyjaśnienie technologii

Procesy przebiegające w każdej oczyszczalni przydomowej można podzielić na tlenowe i beztlenowe. Zanieczyszczenia muszą zostać oddzielone od zawartości zbiornika, a następnie poddane fermentacji. Na tym etapie dominuje działanie mikroorganizmów beztlenowych. Etap drugi uwzględnia działanie mikroorganizmów o metabolizmie tlenowym. W zależności od technologii procesy tlenowe można nasilać, wykorzystując do tego różnego rodzaju urządzenia napowietrzające.

Zasada działania każdej technologii oczyszczalni przydomowej wygląda nieco inaczej, dlatego warto przyjrzeć się poszczególnym rozwiązaniom odrębnie¹.

Drenaż rozsączający

W przypadku drenażu rozsączającego ścieki trafiają w pierwszej kolejności do osadnika gnilnego. Pod osadnikiem może zostać zamontowany separator tłuszczów. Następnie za pomocą studzienki rozdzielającej ścieki trafiają do nitek drenażowych. Kolejnym etapem jest rozsączanie ścieków do gruntu. Dreny można napowietrzyć przy pomocy studzienki zbierającej lub też schodzą się one w jedną rurę zbierającą. Ścieki są rozprowadzane równomiernie na tzw. poletku filtracyjnym wyściełanym żwirem.

W tym wariancie ścieki trafiają do zamkniętego osadnika gnilnego, gdzie następuje wstępne oczyszczenie ścieków. Osadniki wykonuje się z HDPE, włókna szklanego lub betonu. W osadnikach stosuje się kosze filtracyjne zapobiegające przedostawaniu się stałych elementów zanieczyszczeń do wnętrza układu oczyszczalni.

Ścieki wypływają króćcem wylotowym, który jest połączony ze studzienką rozdzielczą, która rozprowadza ścieki między poszczególnymi nitkami drenażu. Liczba rur drenażowych może wynosić od 1 do 6 w zależności m.in. od wielkości i położenia działki oraz warunków terenowych. Od góry kosze filtracyjne często są zabezpieczone pokrywą, którą można usunąć, aby monitorować przebieg pracy instalacji.

Filtr piaskowy

Oczyszczalnie z filtrem piaskowym stosuje się w dwóch sytuacjach: jeżeli grunt jest zbyt przepuszczalny lub też nie jest przepuszczalny wcale. Ścieki w pierwszej kolejności trafiają do osadnika gnilnego, skąd trafiają (spadem grawitacyjnym lub metodą przetłaczania mechanicznego na filtr piaskowy). Na warstwie piaskowej zanieczyszczenia są rozprowadzane przez drenaż rozsączający. W filtrze wypełnionym żwirem lub piaskiem rozwijają się bakterie tlenowe i beztlenowe odpowiedzialne za tzw. doczyszczanie ścieków.

Oczyszczanie gruntowo-roślinne

Oczyszczalnie gruntowo-roślinne niekiedy porównywane są do niewielkiego, sztucznego systemu bagiennego. Za ich wysoką efektywność odpowiada zastosowanie odpowiednio dobranego podłoża mineralnego oraz dużej różnorodności mikroorganizmów. Na filtrze gruntowo-bagiennym powinny być sadzone gatunki roślin charakterystyczne dla ekosystemów bagiennych.

Złoże biologiczne

Wariant oczyszczalni bazujący na złożu biologicznym polega na wykorzystaniu naturalnych, tlenowych procesach rozkładu biochemicznego przebiegających na specjalnym wypełnieniu. Jest ono wykonane z tworzywa sztucznego i pokryte tzw. błoną biologiczną, czyli warstwą mikroorganizmów odpowiedzialnych za procesy biochemiczne.

Osad czynny

Technologia osadu czynnego jest zbliżona do złoża biologicznego. W odróżnieniu od wcześniej opisanego rozwiązania w tym przypadku mikroorganizmy unoszą się swobodnie w komorze reakcji, nie osiadają zaś na żadnym podłożu. Niezbędny staje się montaż pompy napowietrzającej, która dostarcza tlen do rozwoju kłaczków osadu. To rozwiązanie pozwala na uzyskanie bardzo wysokiego poziomu oczyszczenia ścieków, w tym także skuteczną redukcję baterii i wirusów.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków – co ile trzeba wywozić nieczystości?

Naturalnie w przypadku oczyszczalni przydomowych również pojawia się problem ich opróżniania, ale trzeba o tym pamiętać znacznie rzadziej, niż w przypadku szamba. Z reguły oczyszczalnie opróżnia się raz na 3-4 miesiące. Wypompowywanie szamba trzeba przeprowadzać nawet co 3 tygodnie, co w skali roku generuje niemałe koszty rzędu kilku tysięcy złotych. Koszt opróżniania oczyszczalni powinien zmieścić się w kwocie 1000-1500 złotych rocznie.

Każda technologia oczyszczalni przydomowej ma swoje zalety i wady. Jedne są bardziej awaryjne, niż inne. Inaczej może też prezentować się wydajność, jeżeli chodzi o usuwanie różnego rodzaju zanieczyszczeń. Nie zawsze też na każdej działce będzie dało się zastosować każde rozwiązanie. Jeśli chcesz je lepiej poznać, zapraszamy do kontaktu. Pomożemy Ci opracować skuteczny i ekologiczny plan gospodarowania ściekami.