Cable pooling – co to?

Cable pooling – co to ? Podstawy i znaczenie w energetyce

Cable pooling polega na podłączeniu do jednego przyłącza dwóch odnawialnych źródeł energii. W założeniu powinny pracować one na zmianę tak, aby zapewnić maksymalnie efektywne wykorzystanie nowoczesnych technologii. Zwykle współdzielenie przyłącza dotyczy instalacji fotowoltaicznych oraz farm wiatrowych. Wskazuje się na trzy zasadnicze korzyści z takiego rozwiązania:

1. optymalizacja infrastruktury sieciowej – konsolidacja przewodów wykorzystywanych do przesyłu energii elektrycznej tak, aby wykorzystać ich jak najmniejszą ilość, pozwala ograniczyć koszty związane z montażem poszczególnych elementów sieci, jej utrzymaniem, a w rezultacie minimalizuje także wpływ inwestycji energetycznych na środowisko,

2. integracja infrastruktury OZE – wykorzystanie cable poolingu pozwala w sposób efektywny włączyć np. farmy fotowoltaiczne albo elektrownie wykorzystujący siłę wiatru do istniejącej sieci elektroenergetycznej płynnie i bez konieczności przeprowadzania rozległych prac technologicznych,

3. zwiększenie wydajności sieci energetycznej – dodawanie kolejnych źródeł energii w postaci instalacji OZE pozwala na zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego w ujęciu globalnym oraz odciążenie sieci centralnej, jeżeli sieci lokalne wykorzystują magazynu energii.

Podmioty, które planują wykorzystanie w bieżącej działalności instalacji odnawialnych źródeł energii, do tej pory musiały liczyć się z decyzją odmowną w zakresie przyłączenia OZE do sieci z uwagi na brak technicznych możliwości w tym przedmiocie. Współdzielenie przyłącza ma pomóc ograniczyć takie sytuacje do minimum.

Cable pooling a odmowa podłączenia OZE. Dlaczego operator wydaje decyzję odmowną?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami istnieją dwie przesłanki, które pozwalają na wydanie decyzji odmownej dotyczącej wniosku o podłączenie instalacji OZE do sieci:

• przedsięwzięcie jest nieracjonalne ekonomicznie w tym rozumieniu, że jego wykonanie pociągnęłoby za sobą wydatki niewspółmiernie wysokie do efektu,

• brakuje wolnych mocy przerobowych w sieci elektroenergetycznej.

Jednocześnie musi zaistnieć nienadająca się usunąć przeszkoda uniemożliwiająca realizację inwestycji przyłączeniowej i przeszkoda ta występuje w momencie wydania warunków przyłączenia lub odmowy przyłączenia do sieci. Na konieczność ekonomicznej oceny stworzenia warunków przyłączenia zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. VI ACa 92/15. Podsumowując uzasadnienie rozstrzygnięcia, nie chodzi tylko o to, aby inwestycję dało się przeprowadzić z technologicznego punktu widzenia, ale żeby nakłady na tę inwestycję były racjonalne.

Z danych opublikowanych przez Client Earth. Prawnicy dla Ziemi (stan na 2022 rok) wynika, że na przestrzeni ubiegłych 6 lat Prezes URE wydawał coraz więcej decyzji odmownych dotyczących podłączenia instalacji OZE. Wynika to między innymi z niskiej jakości sieci elektroenergetycznej. W przytoczonym sprawozdaniu podsumowano:

• strukturę wiekową linii napowietrznych – 39% linii liczy sobie ponad 40 lat, a 40% między 20 a 40 lat,

• strukturę wiekową linii kablowych – 16% linii liczy ponad 40 lat, 31% między 20 a 40 lat,

• strukturę wiekową stacji elektroenergetycznych – 33% liczy ponad 40 lat, a 34% między 20 a 40 lat,

• strukturę wiekową liczby transformatorów – 18% liczy ponad 40 lat, 33% między 20 a 40 lat.

Modernizacja polskiej sieci elektroenergetycznej jest realizowana cały czas. Niestety tempo tych inwestycji nie nadąża za rozwojem rynku OZE i zapotrzebowaniem społeczeństwa na zieloną energię. Dlatego pojawiła się konieczność wypracowania alternatywnego rozwiązania. Ma być nim właśnie cable pooling.

Cable pooling – jak działa współdzielenie infrastruktury?

Cable pooling polega na tym, że do jednego przyłącza podłączane są dwa różne odnawialne źródła energii. Kluczowe znaczenie ma jednak to, aby każde z tych OZE wyróżniało się innym profilem wytwarzania energii i specyfiką pracy. W praktyce bardzo rzadko zdarza się, aby oba źródła energii pracowały na 100% swoich możliwości nominalnych. Wykorzystując współdzielenie przyłącza, można zoptymalizować wykorzystanie potencjału energetycznego przewidzianego dla danego punktu dostępu do sieci elektroenergetycznej.

Doskonałym przykładem takiej kooperacji (a pośrednio także synergii) jest połączenie ze sobą instalacji fotowoltaicznej oraz farmy wiatrowej. Dlaczego?

Krzemowe panele fotowoltaiczne produkują energię elektryczną z maksymalną wydajnością w okresie wiosenno letnim i w godzinach, kiedy słońce dostarcza najwięcej energii (w dzień). Z kolei w godzinach nocnych działają ze znacznie mniejszą wydajnością. W przypadku turbin wiatrowych profil efektywności energetycznej wygląda zgoła odmiennie. Działają one z największą mocą właśnie w nocy w miesiącach jesienno-zimowych. Wiosną zaś i latem, a także w dzień, funkcjonują z mniejszym natężeniem.

Z uwagi na fakt, że żadna z tych technologii nie pracuje z pełną wydajnością przez cały rok, pojawia się luka w dostępnej przepustowości przyłącza. Celem współdzielenia infrastruktury jest wykorzystanie tej luki.

Oczywiście wykorzystanie cable poolingu wymaga każdorazowego audytu energetycznego inwestycji. Istnieją różne rodzaje turbin wiatrowych i różne technologie wykonania paneli fotowoltaicznych. Ujemna korelacja obu rodzajów OZE przekłada się na większą stabilność zielonej energii.

Cable pooling: ustawa – regulacje prawne w Polsce

Cable pooling od lat jest stosowany z sukcesem m.in. w Holandii i Danii. W Polsce nadal jest to rozwiązanie stosunkowo nowe, które nie miało jeszcze czasu, aby okazać swój pełny potencjał.

Zgodnie z art. 7 ust. 1f ustawy prawo energetyczne, do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, w jednym miejscu przyłączenia można przyłączyć dwie lub większą liczbę instalacji odnawialnego źródła energii należących do jednego lub większej liczby podmiotów. Dla wszystkich instalacji odnawialnego źródła energii, przyłączonych do sieci w modelu cable poolingu wydaje się jedne warunki przyłączenia oraz zawiera się jedną umowę o przyłączenie do sieci.

Cable pooling w energetyce – czy to się opłaca?

Cable pooling teoretycznie pozwala rozwiązać problemy związane z rozbudową zielonej infrastruktury energetycznej i niejako odseparować je od tempa modernizacji infrastruktury energetycznej. Optymalizacja wykorzystania punktów przyłączeniowych umożliwia obniżenie kosztów po stronie inwestorów, ale uwzględnia też potrzeby i możliwości operatorów sieci elektroenergetycznej.

W praktyce można spodziewać się, że dalszy rozwój cable poolingu spowoduje obniżenie taryf za energię elektryczną, a także wydatków na przesył i dystrybucję energii. W ostatecznym rozrachunku prosumenci otrzymają tańszy prąd energetyczny i będą korzystali z mniejszej dynamiki cen energii.

Jeśli interesuje Cię wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, sprawdź ofertę REO.pl. Wspieramy zielone inwestycje i rozwój przedsiębiorstw w tym zakresie. Sprawdź nasze umowy PPA, usługę bilansowania energii i znacznie więcej!