Clean Industrial Deal – czy nowe wsparcie UE przyspieszy zieloną rewolucję przemysłu w Polsce?

Clean Industrial Deal – co to jest i jakie ma znaczenie dla europejskiej polityki przemysłowej?

Dokument określany jako Pakt dla czystego przemysłu określa ramy działań dekarbonizacyjnych, jakie w założeniu mają podejmować państwa członkowskie. Celem CID jest promowanie dekarbonizacji, reindustrializacji i innowacji, aby procesy te zachodziły równolegle. Nacisk został położony na dwa, powiązane ze sobą sektory:

1. energochłonne gałęzie przemysłu (np. przemysł maszynowy, hutnictwo),

2. sektor czystych technologii niezbędnych do dekarbonizacji, transformacji przemysłowej i stosowania gospodarki obiegu zamkniętego.

Osią, wokół której obraca się CID, jest właśnie gospodarka obiegu zamkniętego. To działania, które prowadzą do:

• ograniczenia ilości odpadów,

• obniżenia kosztów produkcji,

• ograniczenia emisji CO2,

• zwiększenia odporności gospodarki europejskiej na globalne wahania cen energii.

Założeniem nowej polityki Unii Europejskiej jest to, aby stała się ona światowym liderem w zakresie stosowania gospodarki obiegu zamkniętego do 2030 r. Poziom elektryfikacji całej gospodarki wspólnotowej ma wzrosnąć natomiast z nieco ponad 21% do 32% w 2030 r.

Jak Clean Industrial Deal może wpłynąć na konkurencyjność polskiego przemysłu?

Na pierwszy rzut oka założenia CID mogą wydawać się nieco ogólnikowe, ale wystarczy dokładnie zapoznać się z treścią dokumentu, aby dostrzec, że Unia Europejska rozważa realizację konkretnych inicjatyw mających na celu zwiększenie konkurencyjności państw wspólnoty nie tylko na rynku lokalnym, ale również międzynarodowym.

Jednym z tych celów ma być dostęp do przystępnej cenowo energii. Aby go osiągnąć, planuje się uniezależnienie Unii Europejskiej od importowanych paliw kopalnych, a także modernizację systemów elektroenergetycznych. Zwłaszcza w krajach, które w latach 90. ubiegłego wieku przechodziły transformację ustrojową (np. w Polsce), stan sieci może wymagać istotnej poprawy.

Promowanie reform efektywności energetycznej oraz dostępu do zielonej energii może okazać się istotnym rozwiązaniem dla firm, które nie korzystają z „zamrożenia” stawek za prąd w taki sposób, jak konsumenci. W rezultacie są zmuszane do zakupu prądu po bardzo wysokich cenach, co ostatecznie przekłada się na wzrost cen oferowanych przez nie towarów i usług.

Znacznemu uproszczeniu mają ulec zasady korzystania z taniej i czystej energii elektrycznej. W dokumencie CID zapowiada się skrócenie czasu wydawania pozwoleń na wdrażanie projektów dotyczących sieci, magazynowania energii i odnawialnych źródeł energii.

Zapowiedziano kompleksowy i globalny audyt europejskich rynków gazu, od którego cen zależy nie tylko cena samego gazu, ale także energii elektrycznej. Wynika to z faktu, że elektrownie gazowe do wytwarzania prądu elektrycznego wykorzystują właśnie gaz ziemny.

W praktyce zapowiadane zmiany oznaczają, że firmy będą mogły szybciej zacząć korzystać z zielonej energii, zaś OZE stanie się intratną inwestycją w rozwój, a nie kolejnym obciążeniem.

Nowe wytyczne Unii Europejskiej przewidują ponad 100 miliardów euro na produkcję czystej energii. Pomoc ze strony państw ma zostać uproszczona. Dodatkowo zastrzyk finansowy otrzymał Fundusz Innowacyjny. Sugeruje się też utworzenie banku dekarbonizacji przemysłu. Możliwe jest więc, że polskim przedsiębiorcom łatwiej będzie ubiegać się o różnego rodzaju dotacje z budżetu wspólnotowego.

Ułatwienia mają pojawić się na płaszczyźnie umów PPA. Ich zawieranie na korzystnych warunkach stanie się prostsze. Jeśli więc przedsiębiorstwo nie może pozwolić sobie na samodzielną inwestycję z odnawialne źródła energii, będzie mogło otrzymać „zielony prąd” od innego podmiotu.

Clean Industrial Deal w praktyce – przykłady działań i inwestycji w krajach UE

Wdrożenie rozwiązań proponowanych na gruncie CID wymaga zaplanowanej strategii, ogromnych funduszy, a nade wszystko – czasu. Dlatego na wymierne efekty trzeba będzie jeszcze zaczekać. Specyfika unijnej legislacji powoduje, że zagadnienia regulowane mocą rozporządzeń w każdym państwie będą wyglądały bardzo podobnie, natomiast różnice mogą pojawić się na gruncie inicjatyw, które państwa członkowskie wdrażały, dostosowując lokalny porządek prawny do dyrektyw. Czego mogą spodziewać się przedsiębiorcy, których działalność uwzględnia wykorzystanie zielonej energii?

• Spadek cen energii odnawialnej spowodowany łatwiejszym dostępem do współprac PPA i inwestycjami w korytarze wodorowe,

• preferencyjne warunki działania dla firm, które można zakwalifikować jako CleanTech,

• wsparcie sektora bankowego dla MŚP – przedsiębiorcy mają otrzymać łatwiejszy dostęp do zielonych kredytów oraz profesjonalnego doradztwa w zakresie zrównoważonego rozwoju,

• dostęp do finansowania inwestycji z zakresu OZE w ramach takich projektów, jak Innovation Fund, Horizon Europe oraz Industrial Decarbonization Bank.

Dodatkowym bodźcem dla dekarbonizacji ma być wprowadzenie mechanizmów pozwalających na kontrolę cen węgla. W szczególności chodzi o takie inicjatywy, jak Emission Trading System (ETS) i Carbon Border Adjusting Mechanism (CBAM). Oczywiście CID nie sprawi, że nagle firma będzie funkcjonowała bezkosztowo. Ułatwi jednak działanie w kierunku optymalizacji wydatków związanych z transformacją energetyczną, realizacją raportowania ESG i przestawienia biznesu na inne tory, które prowadzą do bezpiecznego środowiska.

Czy Clean Industrial Deal przyspieszy zieloną rewolucję w polskim przemyśle?

Wpływ CID na polską gospodarkę w dużej mierze zależy od tego, jakie zmiany legislacyjne pójdą w ślad za Clean Industrial Deal i czy Polska będzie w stanie za nimi nadążyć. Zakładając, że faktycznie uda się zrealizować wytyczne od strony przepisów prawnych, można spodziewać się, że znacznie większa liczba firm będzie zainteresowana inwestycjami w odnawialne źródła energii. 

Polski rynek OZE staje się coraz bardziej zapełniony. Chętnie wchodzą na niego firmy z branży maszynowej, rolnictwa, IT i produkcyjnej. Można się spodziewać, że CID uczyni odnawialne źródła energii atrakcyjnym również dla innych sektorów.

Zdaniem przedstawicieli Unii Europejskiej wprowadzenie w życie postulatów CID ma pociągnąć za sobą utworzenie aż pół miliona nowych miejsc pracy w całej Unii Europejskiej. Choć nie ma to bezpośredniego przełożenia na gospodarkę energetyczną, może przyczynić się do zwiększenia zamożności społeczeństw, a w konsekwencji chętniejsze angażowanie się w inwestycje OZE.

Rola Clean Industrial Deal w realizacji celów klimatycznych unii europejskiej

Jednym z głównych celów Clean Industrial Deal jest osiągnięcie neutralności klimatycznej i pełnej dekarbonizacji do 2050 r. Cele pośrednie utrzymują się tutaj bez zmian – redukcja gazów cieplarnianych ma osiągnąć 55% netto do 2030 r. oraz 90% do 2040 r. Minimalizacja wykorzystania surowców naturalnych pozwoli zadbać o środowisko naturalne, chronić bioróżnorodność i ograniczyć negatywne skutki działań człowieka.

W REO.pl wspieram ekologiczne inicjatywy firm, ponieważ głęboko wierzymy w zrównoważony rozwój gospodarki. Świadczymy usługi w zakresie długoterminowych umów PPA, bilansowania energii elektrycznej, zmiany sprzedawcy energii i nie tylko. Oferujemy kompleksowe usługi dla takich sektorów, jak branża automotive, opakowaniowa i przetwórcza. Sprawdź, co możemy dla Ciebie zrobić!