Czym myć panele fotowoltaiczne? Poradnik krok po kroku

Czy panele fotowoltaiczne trzeba myć? Fakty i mity

W sieci można dużo przeczytać na temat tego, że instalacja fotowoltaiczna jest bezobsługowa. Raz zainstalowana może działać przez kilkadziesiąt lat, generując prąd elektryczny. W uproszczeniu rzeczywiście eksploatacja krzemowych paneli jest tak prosta, ale trzeba pamiętać, że dla utrzymania pełnej efektywności instalacji należy zadbać o regularne mycie przedniej warstwy ochronnej. Dlaczego tak jest? W pierwszej kolejności warto przyjrzeć się, jak zbudowane są panele fotowoltaiczne.

Na górze zlokalizowana jest cienka warstwa półprzewodnika i elektroda dodatnia z powłoką antyrefleksyjną. Na dole znajduje się elektroda ujemna z grubszą warstwą półprzewodnika. W tylnej części panelu znajduje się folia elektroizolacyjna, ewentualnie szkło hartowane (w modelach glass-glass). W przedniej części ogniwa także znajduje się szkło hartowane, które chroni delikatne elementy konstrukcji przed uszkodzeniami mechanicznymi i wilgocią, a jednocześnie zapewnia dobrą przenikalność promieni słonecznych.

Kiedy szkło zabezpieczające fotowoltaikę jest zanieczyszczone, krzem nie absorbuje fotonów w sposób optymalny, więc produkcja energii elektrycznej jest mniejsza, niż mogłaby być, biorąc pod uwagę jej moc wyrażoną w kilowatopikach. W szczególności z powierzchni paneli fotowoltaicznych należy usuwać:

• sadzę,
• smog,
• ptasie odchody,
• zbutwiałe resztki roślin,
• pozostałości owadów.

Prawdą jest to, że panele fotowoltaiczne trzeba myć. Niekoniecznie jednak trzeba robić to bardzo często, chyba że szklane osłony zostaną mocno zabrudzone np. w wyniku remontu elewacji albo dachu. Duże plamy na panelach mogą jednak obniżyć wydajność instalacji nawet o 10-15%. W skali roku strata może więc być spora. 

Dodatkowym problemem związanym z zabrudzeniem paneli są tzw. hotspoty. W ten sposób określa się miejsca, w których panel nagrzewa się znacznie silniej, niż w innych, co może prowadzić do awarii całej instalacji. Najczęstsze przyczyny powstawania hotspotów to trwałe zacienienie części instalacji, wskutek czego nagrzewa się ona nierównomiernie, ale też zbyt rzadkie mycie paneli i osadzanie się na nich silnych zabrudzeń. Wśród skutków występowania hotspotów wymienia się szybsze zużycie instalacji, pęknięcia szkła zabezpieczającego, zaś w skrajnych przypadkach – pożar instalacji. Rozwiązaniem problemu nierównomiernego nagrzewania się instalacji PV są tzw. diody by-passowe, które wyłączają nadmiernie rozgrzane ogniwa.

Czym myć panele fotowoltaiczne, by ich nie uszkodzić?

Profesjonaliści zalecają mycie paneli przy użyciu wody demineralizowanej, która nie pozostawia na szklanej powierzchni smug i drobin mogących zarysować powierzchnię. Z reguły w tym celu wykorzystuje się miękkie gąbki i szczotki na wysięgniku. Nie powinno się zbyt mocno przyciskać ich do czyszczonej powierzchni. Zdecydowanie odradza się użycie gąbek metalicznych lub o twardych brzegach.

Do mycia fotowoltaiki nie należy wykorzystywać silnie żrących środków, np. na bazie podchlorynu sodu. Warto wyposażyć się w specjalistyczny, odpowiednio delikatny detergent. W jego składzie nie powinno być alkoholu. Ważne, aby płyn był neutralny dla środowiska. Dobre środki składają się np. z wody zasadowej i wodorotlenku potasu. W ostateczności możesz sięgnąć też po zwykły płyn do mycia szyb lub naturalny roztwór na bazie octu.

Jak czyścić panele fotowoltaiczne samodzielnie? Poradnik krok po kroku

Koszt czyszczenia paneli fotowoltaicznych zależy przede wszystkim od powierzchni, jaką trzeba umyć, konieczności wykorzystania specjalistycznego sprzętu do pracy na wysokości oraz ceny usługi w danej lokalizacji. Przeciętne ceny wahają się od około 15-20 zł za metr kwadratowy paneli albo około 25-30 zł za jeden panel. Jeśli nie chcesz wynajmować do takiej pracy fachowców, możesz wykonać ją samodzielnie. Pamiętaj jednak, aby dobrze przygotować się do pracy.

Przede wszystkim nigdy nie pracuj na rozgrzanych panelach fotowoltaicznych. Łatwo się wtedy oparzyć lub uszkodzić elementy instalacji. Dobrą porą będzie wczesny ranek lub późne popołudnie. Zimna woda w kontakcie z panelem rozgrzanym do 70-80⁰ C może doprowadzić do pęknięcia szkła.

Staraj się nie sięgać po myjki ciśnieniowe. Typowa lanca wytwarza strumień wody o ciśnieniu przekraczającym 100 barów. Łatwo w ten sposób doprowadzić do rozszczelnienia instalacji. Dużo lepszym rozwiązaniem będzie sięgnięcie po szczotkę na wysięgniku. Pod tym względem znacznie łatwiej konserwuje się instalację gruntową, niż dachową. Jeśli myjesz panele na wysokości, zadbaj o odpowiednie zabezpieczenia. Kask ochronny i solidna drabina to niezbędne minimum.

Do mycia paneli używaj wody demineralizowanej lub deszczowej. Pomoże ona usunąć nawet uciążliwe zabrudzenia, a nie uszkodzi delikatnych części ogniw. Uważaj też, aby nie chodzić po panelach. Wprawdzie są one projektowane tak, aby wytrzymać statyczny napór śniegu, ale ich punktowe obciążenie może spowodować uszkodzenia instalacji.

Pamiętaj, aby przed rozpoczęciem mycia wyłączyć instalację fotowoltaiczną. W ten sposób eliminujesz ryzyko zwarcia wewnątrz obwodów. W tym celu wykorzystaj najpierw przełącznik DC, a następnie AC. Odcięcie dopływu prądu powoduje, że mycie paneli jest w pełni bezpieczne dla użytkownika.

Od czego zależy koszt czyszczenia paneli fotowoltaicznych?

Czynników wpływających na cenę usługi mycia paneli jest kilka. Przede wszystkim są to:

• powierzchnia fotowoltaiki do umycia,
• konieczność wykorzystania specjalistycznego sprzętu, jak podnośniki koszowe, roboty myjące, czy pianownice,
• dostępność paneli, ponieważ fotowoltaikę gruntową czyści się łatwiej, niż dachową.

Czyszczenie paneli fotowoltaicznych – kiedy i jak często to robić?

Nie ma jednej rady jak często myć panele fotowoltaiczne. Z reguły zaleca się to robić dwa razy do roku – wczesną wiosną i późną jesienią. W przypadku użytkowników, którzy z instalacji korzystają w otoczeniu, gdzie występuje duża ilość pyłów, konieczne może okazać się częstsze czyszczenie ogniw. Dotyczy to np. gospodarstw rolnych lub firm, których infrastruktura jest położona w pobliżu ruchliwych dróg.

Z pewnością nie warto zwlekać z czyszczeniem instalacji zbyt długo. Zasychające zabrudzenia będą trudniejsze do usunięcia, przez co usługa może okazać się droższa. Warto takie prace harmonogramować w firmie tak samo, jak utrzymanie powierzchni zielonych, sprzątanie czy przeglądy techniczne instalacji.

Podobnie w przypadku farm fotowoltaicznych, kiedy podpisane umowy PPA wymagają utrzymania produkcji na określonym poziomie, konieczne może być częstsze mycie paneli. Dzięki temu utrzymuje się ich wysoką produktywność.

Samodzielne mycie paneli fotowoltaicznych jest tanie, ale również czasochłonne, a niekiedy także niebezpieczne. Dodatkowo brak doświadczenia lub sprzętu może doprowadzić do uszkodzenia całej konstrukcji. Jeśli chcesz mieć pewność, że prace zostaną zrealizowane profesjonalnie i szybko, w naszej opinii zdecydowanie warto zlecić je profesjonalistom.

W REO.pl promujemy zielony rozwój firm. Jeśli chcesz dowiedzieć się, w jaki sposób Twoja organizacja może dbać o środowisko i jednocześnie zwiększać swój potencjał, chętnie Ci pomożemy. Przekonaj się, że energia słoneczna może być tanim, niezawodnym źródłem prądu, które w dodatku zapewni Ci bezpieczeństwo energetyczne.